Taras zimą. Jak przygotować taras do zimy i zabezpieczyć deski, płytki oraz meble?

Taras zimą niszczy przede wszystkim woda, która wnika w drewno, fugi i szczeliny, a potem zamarza i zwiększa swoją objętość. Dlatego przygotowanie tarasu do zimy sprowadza się do trzech rzeczy: oczyszczenia nawierzchni, zabezpieczenia jej przed wilgocią i zapewnienia wodzie swobodnego odpływu. Do tego dochodzi schowanie mebli, poduch i donic oraz krótki przegląd okien, które wychodzą na taras albo odprowadzają wodę z dachu nad nim.

Poniżej znajdziesz kolejne kroki dla tarasu z desek drewnianych, z kompozytu i z płytek, zasady odśnieżania oraz listę błędów, które najczęściej kończą się wiosennym remontem. Większość prac zajmuje jeden lub dwa weekendy, pod warunkiem że zacznie się je przy suchej i jeszcze ciepłej pogodzie.

Spis treści

1. Kiedy przygotować taras do zimy?
2. Porządki na start: liście, odpływy i rośliny
3. Jak zabezpieczyć drewniany taras przed zimą?
4. Deski kompozytowe przed zimą
5. Płytki tarasowe i taras betonowy
6. Meble ogrodowe, poduchy i donice
7. Jesienny przegląd okien tarasowych i dachowych
8. Jak dbać o taras zimą i bezpiecznie go odśnieżać?
9. Najczęstsze błędy przy zabezpieczaniu tarasu
10. Od czego zacząć przygotowanie tarasu do zimy?
11. Najczęściej zadawane pytania

Kiedy przygotować taras do zimy?

Najlepszy moment to wrzesień i październik, czyli czas, gdy dni są jeszcze ciepłe, a drewno i spoiny zdążą wyschnąć po myciu. Data w kalendarzu ma mniejsze znaczenie niż pogoda. Liczy się temperatura powietrza i podłoża, wilgotność oraz prognoza na kolejne dni.

Oleje, impregnaty i lakierobejce mają określoną przez producenta minimalną temperaturę stosowania. Dla części preparatów jest to +5°C, ale wiele produktów wymaga wyższej wartości, dlatego informację z etykiety trzeba sprawdzić przed zakupem. Podobnie z wilgotnością drewna: jedne impregnaty dopuszczają maksymalnie 15%, inne do 20%, a uniwersalnej wartości nie ma. Chłodny październikowy dzień wydłuża schnięcie nawet wtedy, gdy na puszce widnieje informacja o czterech godzinach.

Przy planowaniu prac przydaje się kilka prostych zasad:

• zaczynaj rano, aby powłoka zdążyła wyschnąć przed wieczornym spadkiem temperatury,
• nie nakładaj preparatów, gdy prognoza zapowiada mgłę, silną rosę lub deszcz w ciągu doby,
• zarezerwuj 2-3 suche dni na drewniany taras, bo po myciu deski muszą wyschnąć, a kolejne warstwy oleju wymagają przerw,
• meble i poduchy schowaj najpóźniej na początku listopada, zanim pojawią się pierwsze przymrozki i długie okresy wilgoci.

Porządki na start: liście, odpływy i rośliny

Pierwszy krok jest wspólny dla każdego rodzaju nawierzchni: taras trzeba dokładnie oczyścić. Mokre liście, igliwie i resztki ziemi z donic zatrzymują wilgoć, plamią drewno i płytki, a w szczelinach między deskami tworzą podłoże dla mchu i glonów. Pozostawione na całą zimę potrafią trwale odbarwić jasne płytki i przebarwić deski z drewna egzotycznego.

Po zamieceniu przychodzi czas na mycie. Do drewna i kompozytu najlepiej sprawdza się szczotka z miękkim lub średnim włosiem, ciepła woda i środek przeznaczony do danego materiału. Myjkę ciśnieniową stosuje się ostrożnie, z dyszą płaską i z odległości kilkudziesięciu centymetrów, bo zbyt silny strumień podnosi włókna drewna i wypłukuje fugi.

Szczególną uwagę zwróć na miejsca, którymi woda opuszcza taras:

• szczeliny między deskami, które muszą być drożne na całej długości,
• odpływy liniowe i kratki ściekowe, z których trzeba wyjąć zebrane liście i piasek,
• rynny i rury spustowe w pobliżu tarasu, bo przelewająca się z nich woda trafia prosto na nawierzchnię,
• obrzeża i krawędzie tarasu, przy których nie powinna zalegać ziemia ani kora z rabat.

Rośliny wrażliwe na mróz przenieś do jasnego i chłodnego pomieszczenia. Gatunki zimujące na zewnątrz zostaw w donicach mrozoodpornych, ustawionych na podkładkach lub nóżkach, tak aby spód pojemnika nie stał w wodzie i nie przymarzał do płytek.

Jak zabezpieczyć drewniany taras przed zimą?

Drewniany taras zabezpiecza się olejem lub impregnatem nałożonym na czyste, suche i lekko przeszlifowane deski. Olej wypełnia pory drewna, dzięki czemu woda nie wnika w głąb i nie rozsadza włókien podczas zamarzania. To ta sama warstwa, która latem chroni deski przed słońcem i utratą koloru.

Czyszczenie i przygotowanie desek

Olej nakłada się na surowe drewno, dlatego resztki farby lub lakieru trzeba wcześniej usunąć. Deski poszarzałe po sezonie przeciera się papierem ściernym, a odstające i łuszczące się fragmenty zeszlifowuje do zdrowego drewna. Pył dokładnie się odkurza, bo drobiny pozostawione pod olejem tworzą szorstką, nierówną powłokę.

Przy okazji warto obejrzeć konstrukcję. Poluzowane wkręty dokręca się, pęknięte deski wymienia, a legary sprawdza w miejscach, gdzie najdłużej stoi woda. Jedna spróchniała deska pozostawiona na zimę często oznacza wiosną wymianę kilku sąsiednich.

Olejowanie krok po kroku

1. Upewnij się, że deski są suche, a temperatura mieści się w zakresie podanym przez producenta oleju.
2. Nałóż olej pędzlem, równomiernie, wzdłuż włókien, na całą długość deski.
3. Po 15-30 minutach zbierz szmatką nadmiar, który nie wsiąknął. Zaschnięty nadmiar bardzo trudno usunąć.
4. Taras olejowany wcześniej zwykle potrzebuje jednej warstwy. Przy pierwszym olejowaniu nakłada się co najmniej dwie, czasem trzy.
5. Wykonaj prosty test: kropla wody na zabezpieczonej desce powinna pozostać na powierzchni. Jeśli wsiąka, potrzebna jest kolejna warstwa.

Nie zapominaj o czołach desek, czyli ich poprzecznych końcach. To przez nie drewno chłonie wodę najszybciej, więc warto pokryć je dodatkową warstwą oleju.

Czy przykrywać taras drewniany na zimę?

Zaolejowanego tarasu nie przykrywa się szczelnie folią ani plandeką. Pod nieprzepuszczalną warstwą zbiera się skroplona para wodna, deski nie mają jak wyschnąć, a to sprzyja siniźnie i pleśni. Lepiej sprawdza się regularne zmiatanie śniegu i liści oraz pozostawienie wolnych szczelin, przez które powietrze swobodnie przepływa pod deskami.

Deski kompozytowe przed zimą

Deski kompozytowe nie wymagają olejowania, ale przed zimą trzeba je dokładnie umyć i sprawdzić, czy szczeliny między nimi oraz przestrzeń pod nimi są drożne. Kompozyt dobrze znosi mróz, jednak tłuste plamy, liście i błoto pozostawione na kilka miesięcy wnikają w strukturę powierzchni i trudno je potem usunąć.

Do mycia wystarcza ciepła woda z łagodnym detergentem lub środek do kompozytu i szczotka prowadzona wzdłuż ryflowania. Ostrych narzędzi i agresywnych rozpuszczalników się unika, bo rysują i matowią powierzchnię. Kompozyt pracuje pod wpływem temperatury, dlatego warto upewnić się, że odstępy przy ścianach, balustradzie i na końcach desek nie zostały zablokowane donicami ani ozdobami.

Przed pierwszym śniegiem sprawdź w karcie produktu, jakie środki do usuwania lodu dopuszcza producent desek. Zalecenia różnią się w zależności od rodzaju kompozytu, a ich zignorowanie bywa podstawą do odrzucenia reklamacji.

Płytki tarasowe i taras betonowy

Taras z płytek przygotowuje się do zimy głównie przez kontrolę fug, krawędzi i spadku. Same płytki mrozoodporne, czyli o nasiąkliwości nieprzekraczającej 3%, praktycznie nie chłoną wody. Problemem jest woda, która dostaje się pod nie przez pęknięte spoiny i nieszczelne krawędzie, a potem zamarza i odspaja okładzinę.

Fugi, pęknięcia i odspojenia

Obejrzyj taras płytka po płytce. Ukruszone fugi i rysy uzupełnij przed zimą zaprawą przeznaczoną do stosowania na zewnątrz, w temperaturze podanej przez producenta. Jeśli płytka przy opukaniu wydaje głuchy dźwięk, najpewniej dostała się pod nią woda. Taka płytka wymaga naprawy z udziałem fachowca, a nie tylko zafugowania.

Klinkier i niektóre okładziny kamienne odporność na wilgoć zawdzięczają impregnatowi, który z czasem się zużywa. Jesienią nakłada się go na czystą i suchą powierzchnię. Gres zwykle impregnatu nie potrzebuje, ale fugi już tak, zwłaszcza na tarasach bez zadaszenia.

Czy woda ma gdzie odpłynąć?

Nawierzchnia tarasu powinna mieć lekki spadek od ściany budynku. Po deszczu łatwo to sprawdzić: kałuże stojące dłużej niż kilka godzin wskazują miejsca, w których woda zamarznie w pierwszej kolejności. Na tarasach na płycie betonowej trzeba też pamiętać, że klej i fuga nie są warstwami wodoszczelnymi i nie zastąpią hydroizolacji. Jeśli pod tarasem pojawiają się zacieki, przyczyna leży w uszczelnieniu, a nie w samych płytkach.

Przy tarasach wentylowanych, czyli z płytami na wspornikach, sprawdź, czy przestrzeń pod nimi nie jest zasypana liśćmi. To właśnie tamtędy odpływa woda.

Sprawdź również: Jak wykończyć balkon?

Meble ogrodowe, poduchy i donice

Meble najlepiej schować do garażu, piwnicy lub budynku gospodarczego. Jeśli nie ma na nie miejsca, ustawia się je pod zadaszeniem przy ścianie domu, gdzie wiatr ich nie przewróci, a następnie przykrywa wodoodpornym pokrowcem. Poduchy, materace i tapicerka zawsze trafiają do zamkniętego, suchego pomieszczenia, bo chłoną wilgoć nawet pod osłoną, co kończy się plamami i trwałymi uszkodzeniami.

Sposób zabezpieczenia zależy od materiału:

• drewno: przed schowaniem myje się je i odnawia impregnatem lub lazurą, nakładając co najmniej dwie warstwy, bo drewno schnie dłużej niż metal,
• metal: po umyciu i wysuszeniu sprawdza się miejsca z odpryskami farby i zabezpiecza je przed korozją,
• rattan i technorattan: składane zestawy przenosi się do pomieszczenia, a te pozostające na zewnątrz przykrywa pokrowcem,
• tworzywo sztuczne: wystarczy mycie i ustawienie pod dachem, bo materiał może kruszeć na silnym mrozie i słońcu,
• parasole i żagle: składa się je suche, a tkaninę przechowuje w pokrowcu w pomieszczeniu.

Meble zostawiane na tarasie układa się w stos, najcięższe na dole, a pokrowiec mocuje sznurkiem, aby nie zerwał go wiatr. Na balkonie zestaw warto dodatkowo przywiązać do balustrady. Pokrowiec nie powinien przylegać szczelnie do ziemi, bo pod nim także musi krążyć powietrze.

Jesienny przegląd okien tarasowych i dachowych

Przygotowanie tarasu do zimy to dobry moment, aby obejrzeć także okna, które na niego wychodzą, oraz okna dachowe nad nim. Woda z dachu i z nieszczelnej stolarki trafia ostatecznie na nawierzchnię tarasu albo w mur przy progu, a zimą każda taka nieszczelność jest bardziej odczuwalna.

Przy oknach i drzwiach tarasowych sprawdź:

• uszczelki, które powinny być elastyczne, bez pęknięć i trwałych odkształceń, a przed zimą warto je umyć i natłuścić preparatem do uszczelek,
• otwory odwadniające w dolnej części ramy, które łatwo zatkać kurzem i drobnymi liśćmi,
• próg i miejsce styku z nawierzchnią tarasu, gdzie nie powinna stać woda,
• prowadnice w drzwiach przesuwnych, z których usuwa się piasek przed pierwszymi mrozami.

Konstrukcja okna wpływa na to, jakie elementy wymagają uwagi. Różnice między rozwiązaniami opisuje artykuł okna tarasowe przesuwne czy rozwierne.

W oknach dachowych przegląd obejmuje uszczelki skrzydła, kołnierz uszczelniający i obróbki wokół okna. Kołnierz odprowadza wodę z połaci obok okna, dlatego nie może być zasypany liśćmi ani igliwiem, a jego elementy powinny przylegać do pokrycia dachu. Zacieki na glifach, wilgotne plamy na ścianie pod oknem lub szron na wewnętrznej stronie ramy w czasie mrozów to sygnał, że okno wymaga regulacji, uszczelnienia albo sprawdzenia montażu. Sposoby uszczelniania opisuje poradnik jak uszczelnić okna dachowe.

Przy tarasach usytuowanych pod okapem albo przy dachu skośnym szczególnie liczy się drożność rynien. Zapchana rynna przelewa wodę dokładnie w miejscu, w którym zimą tworzy się najgrubsza warstwa lodu.

Jak dbać o taras zimą i bezpiecznie go odśnieżać?

Śnieg z tarasu usuwa się regularnie, zanim zdąży się ubić i zamienić w lód. Gruba, topniejąca w dzień i zamarzająca w nocy warstwa obciąża nawierzchnię wodą znacznie bardziej niż świeży puch. Do odśnieżania używa się łopaty plastikowej lub z gumową krawędzią i miotły, prowadzonych wzdłuż desek. Metalowa krawędź rysuje kompozyt, drewno i szkliwo płytek.

Sól drogowa przyspiesza niszczenie fug i betonu, odbarwia drewno i może uszkadzać kompozyt. Zanim sięgniesz po środek do usuwania oblodzenia, sprawdź zalecenia producenta nawierzchni. Bezpieczniejszą metodą jest posypanie oblodzonych miejsc piaskiem lub drobnym żwirem, które usuwa się wiosną. Lodu nie skuwa się siekierą ani szpikulcem, bo uszkodzenia powstałe w ten sposób zostają na lata.

Tabela zbiera najważniejsze zasady dla każdego rodzaju tarasu:

Nawierzchnia	Co zrobić jesienią	Jak odśnieżać	Czego unikać
Deski drewniane	Mycie, szlifowanie, 1-3 warstwy oleju, kontrola wkrętów i legarów	Miotła lub plastikowa łopata wzdłuż desek	Szczelnej folii, soli drogowej, skuwania lodu
Deski kompozytowe	Mycie, udrożnienie szczelin i dylatacji przy ścianach	Łopata z gumową lub plastikową krawędzią	Metalowych narzędzi, środków niedopuszczonych przez producenta
Płytki gresowe i klinkierowe	Uzupełnienie fug, impregnacja klinkieru i spoin, kontrola spadku	Plastikowa łopata, piasek na oblodzenie	Soli drogowej, uderzania w lód, stojącej wody
Taras betonowy	Naprawa rys, impregnacja powierzchni	Łopata, miotła, piasek	Soli na młodym lub niezaimpregnowanym betonie
Taras wentylowany na wspornikach	Usunięcie liści spod płyt, kontrola stabilności płyt	Miotła i plastikowa łopata	Zasypywania szczelin piaskiem

Zimą raz na kilka tygodni warto też wyjść na taras po roztopach i sprawdzić, czy woda spływa, a w odpływach nie ma lodu. Zamarznięta kratka ściekowa sprawia, że kolejne roztopy zalewają nawierzchnię i wnikają pod próg drzwi.

Najczęstsze błędy przy zabezpieczaniu tarasu

Większość zimowych uszkodzeń tarasu wynika z kilku powtarzalnych zaniedbań. Każde z nich da się uniknąć w ciągu jednego popołudnia.

1. Olejowanie mokrego lub zbyt zimnego drewna. Olej nie wnika w pory, tworzy lepką warstwę i schodzi już po pierwszych roztopach. Rozwiązaniem jest odczekanie na suchy dzień i sprawdzenie temperatury stosowania na etykiecie.
2. Pozostawienie nadmiaru oleju. Niezebrany po 15-30 minutach olej zasycha w błyszczące, klejące się plamy, które trzeba później szlifować.
3. Szczelne przykrycie desek folią. Pod folią zbiera się wilgoć, a drewno zamiast odpocząć, zaczyna sinieć.
4. Pominięcie pękniętych fug. Mała rysa jesienią po zimie zamienia się w odspojoną płytkę.
5. Zostawienie poduch pod pokrowcem. Tkanina i wypełnienie chłoną wilgoć z powietrza, co kończy się plamami pleśni.
6. Zapomniane rynny i odpływy. Woda z zapchanej rynny tworzy na tarasie lodowisko, a w kratkach ściekowych zamarza.
7. Sól i metalowa łopata. Oba sposoby szybko usuwają lód, ale niszczą fugi, kompozyt i powierzchnię drewna.

Od czego zacząć przygotowanie tarasu do zimy?

Zacznij od sprzątania i mycia całego tarasu oraz udrożnienia odpływów, bo bez tego żadne zabezpieczenie nie zadziała. Następnie zabezpiecz nawierzchnię odpowiednio do materiału: zaolejuj deski drewniane, umyj kompozyt, uzupełnij fugi i zaimpregnuj klinkier. Na koniec schowaj meble, poduchy i rośliny wrażliwe na mróz, a przy okazji obejrzyj uszczelki okien tarasowych oraz kołnierze i obróbki okien dachowych nad tarasem.

Jeśli podczas przeglądu na glifach okna dachowego pojawiają się zacieki, uszczelki są popękane albo kołnierz odstaje od pokrycia, warto umówić oględziny z doświadczonym montażystą okien dachowych jeszcze przed sezonem zimowym. Fachowiec oceni, czy wystarczy regulacja i wymiana uszczelek, czy okno wymaga ponownej obróbki lub wymiany. Usunięcie nieszczelności jesienią jest prostsze niż naprawa zawilgoconego poddasza po roztopach.

Najczęściej zadawane pytania

Czy przykrywać taras drewniany na zimę?

Nie przykrywa się go szczelną folią ani plandeką. Pod nieprzepuszczalnym materiałem zbiera się wilgoć, która sprzyja siniźnie i pleśni. Zaolejowany taras zostawia się odkryty, a zimą regularnie zmiata z niego śnieg i liście.

Czym osłonić taras na zimę?

Najlepszą ochroną nawierzchni jest dobrze nałożony olej lub impregnat oraz drożne odpływy. Osłony boczne, takie jak rolety tarasowe, panele lub zabudowa szklana, ograniczają nawiewanie śniegu i deszczu, ale muszą zapewniać przewiew. Meble osłania się wodoodpornymi pokrowcami, a poduchy chowa do pomieszczenia.

Jak zabezpieczyć taras przed przeciekaniem?

Na tarasie nad pomieszczeniem lub na płycie betonowej szczelność zapewnia hydroizolacja pod okładziną, a nie klej i fuga. Przed zimą sprawdza się fugi, połączenie tarasu ze ścianą i progiem drzwi oraz spadek nawierzchni. Zacieki pod tarasem oznaczają uszkodzoną izolację, którą powinien ocenić fachowiec.

Czym zabezpieczyć taras betonowy?

Taras betonowy zabezpiecza się impregnatem do betonu przeznaczonym do stosowania na zewnątrz, nałożonym na czystą, suchą powierzchnię bez rys. Wcześniej uzupełnia się pęknięcia zaprawą naprawczą. Zimą unika się soli drogowej, która przyspiesza niszczenie powierzchni betonu.

Czym malować deski tarasowe?

Do desek tarasowych stosuje się oleje do tarasów, a także impregnaty i lakierobejce przeznaczone do poziomych powierzchni zewnętrznych. Olej wnika w drewno i łatwo go odnowić bez szlifowania do surowego drewna, dlatego to najczęstszy wybór. Lakier tworzy powłokę, która na tarasie z czasem pęka i łuszczy się.

Jak zabezpieczyć balkon przed wodą przed zimą?

Balkon zabezpiecza się podobnie jak taras z płytek: uzupełnia się fugi, sprawdza spadek od ściany i drożność odpływu lub okapnika na krawędzi płyty. Zwraca się uwagę na połączenie płytek z progiem drzwi balkonowych oraz na stan uszczelek w samych drzwiach. Jeśli woda wnika pod płytki, potrzebna jest naprawa hydroizolacji.